Gospodarka odpadami opiera si\u0119 na hierarchii post\u0119powania, kt\u00f3ra ma posta\u0107 odwr\u00f3conej piramidy. Prezentuje ona w kolejno\u015bci najbardziej po\u017c\u0105dane sposoby post\u0119powania z odpadami. Jest drogowskazem m\u00f3wi\u0105cym, co nale\u017cy zrobi\u0107, aby spe\u0142ni\u0107 zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Hierarchia obejmuje 5 metod post\u0119powania:<\/p>\n\n\n\n
- zapobieganie powstawaniu odpad\u00f3w<\/li>
- przygotowywanie do ponownego u\u017cycia<\/li>
- recykling<\/li>
- inne metody odzysku, np. odzysk energii<\/li>
- unieszkodliwianie<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Po pierwsze: zapobieganie powstawaniu odpad\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u015awiadome kupowanie w my\u015bl \u201eKupuj\u0119 tyle, ile potrzebuj\u0119\u201d, segregowanie odpad\u00f3w, kompostowanie w domowych kompostownikach, u\u017cywanie rzeczy wielokrotnego u\u017cytku s\u0105 dzia\u0142aniami, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w ograniczaniu ilo\u015bci powstaj\u0105cych odpad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym wa\u017cnym, je\u015bli nie najwa\u017cniejszym sposobem na zapobieganie powstawania odpad\u00f3w jest \u201eprojektowanie dla recyklingu\u201d. Projektanci opakowa\u0144 w oparciu o cykl \u017cycia produktu powinni wybiera\u0107 takie materia\u0142y, kt\u00f3re mo\u017cna wielokrotnie przetworzy\u0107. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 wprowadzonych na rynek opakowa\u0144 nie nadaje si\u0119 do recyklingu, a koszty ich zagospodarowania ponosz\u0105 niestety mieszka\u0144cy, a powinni producenci opakowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie: przygotowywanie do ponownego u\u017cycia<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Produkty zniszczone czy zepsute mo\u017cna naprawi\u0107, podda\u0107 renowacji, a rzeczy niepotrzebne odda\u0107 m.in. w drugie r\u0119ce. Przygotowanie do ponownego u\u017cycia pozwala na obieg wielu produkt\u00f3w np. mebli, domowych sprz\u0119t\u00f3w, rower\u00f3w czy chocia\u017cby ubra\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Po trzecie: recykling<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Recykling to najkorzystniejsza forma odzysku. W ramach recyklingu odpady s\u0105 przetwarzane na nowe produkty ograniczaj\u0105c w ten spos\u00f3b zu\u017cycie surowc\u00f3w naturalnych. Jego podstaw\u0105 jest segregacja odpad\u00f3w. Im dok\u0142adniej b\u0119dziemy segregowa\u0107 odpady, tym wi\u0119cej cennych surowc\u00f3w trafi do recyklingu. Nie wszystko jednak nadaje si\u0119 do ponownego wykorzystania, wiele opakowa\u0144 nie mo\u017cna przetworzy\u0107 z uwagi na ich z\u0142o\u017cony sk\u0142ad. Dlatego, kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa \u201eprojektowanie dla recyklingu\u201d. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce sama mo\u017cliwo\u015b\u0107 przetwarzania plastiku jest ograniczona do 2 \u2013 3 razy, zreszt\u0105 tak jak makulatury, kt\u00f3r\u0105 powt\u00f3rnie wykorzysta\u0107 mo\u017cna 5 do 6 razy.<\/p>\n\n\n\n
Po czwarte: inne procesy odzysku<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Do innych proces\u00f3w odzysku zaliczamy m.in. wykorzystanie odpad\u00f3w jako paliwa do wytwarzania energii. Paliwem, kt\u00f3re jest produkowane w wielu zak\u0142adach zagospodarowania odpad\u00f3w jest tzw. paliwo alternatywne. Paliwo alternatywne to pozosta\u0142o\u015bci po sortowaniu odpad\u00f3w komunalnych nienadaj\u0105ce do recyklingu: papier, tworzywa sztuczne, opakowania wielomateria\u0142owe, tekstylia. Jest to paliwo o wysokiej warto\u015bci opa\u0142owej ok. kilkunastu MJ\/kg, kt\u00f3re obecnie jest wykorzystywane w cementowniach do produkcji cementu. Odpady s\u0105 najta\u0144szym \u017ar\u00f3d\u0142em energii, ale musz\u0105 by\u0107 spalane w odpowiednich warunkach. Specjalne technologie stosowane w cementowniach, ciep\u0142owniach i elektrociep\u0142owniach posiadaj\u0105 zaawansowane systemy oczyszczania spalin, kt\u00f3re gwarantuj\u0105 nieprzekraczanie rygorystycznych norm emisji do powietrza. Spalanie odpad\u00f3w, a nawet w\u0119gla czy drewna w domowych piecach w niskich temperaturach powoduje emisj\u0119 rakotw\u00f3rczych zwi\u0105zk\u00f3w (dwutlenek siarki, tlenki azotu, dioksyny, furany, benzopireny, metale ci\u0119\u017ckie, py\u0142y zawieszone itd.), kt\u00f3re dostaj\u0105 si\u0119 do atmosfery na niskiej wysoko\u015bci (tzw. niska emisja, smog). Wytwarzanie ciep\u0142a i energii z odpad\u00f3w wysokoenergetycznych w specjalnie dostosowanych do tego procesu instalacjach zapobiega przedostawaniu si\u0119 tych wszystkich zwi\u0105zk\u00f3w do powietrza. Tego typu odzysk wpisuje si\u0119 w ide\u0119 gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n
Po pi\u0105te: unieszkodliwianie<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Na ostatnim miejscu hierarchii znajduje si\u0119 najmniej po\u017c\u0105dany spos\u00f3b post\u0119powania z odpadami. Unieszkodliwiane powinny by\u0107 odpady, kt\u00f3re nie nadaj\u0105 si\u0119 do odzysku. Do metod unieszkodliwiania zaliczamy: sk\u0142adowanie, przekszta\u0142canie termiczne bez odzysku energii, czy obr\u00f3bka fizyko-chemiczna. S\u0105 to sposoby najmniej korzystne dla \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n
Droga do gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Aby chroni\u0107 szybko topniej\u0105ce zasoby naturalne rozpocz\u0119to dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu zast\u0105pienie liniowego modelu gospodarki przez gospodark\u0119 o obiegu zamkni\u0119tym (GOZ). Idea ta uwzgl\u0119dnia wszystkie etapy cyklu \u017cycia produktu, zaczynaj\u0105c od jego projektowania, poprzez produkcj\u0119, konsumpcj\u0119, zbieranie odpad\u00f3w, a\u017c do ich zagospodarowania. Prawid\u0142owa gospodarka odpadami wpisuje si\u0119 w ide\u0119 gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym, gdzie pierwsze\u0144stwo ma zapobieganie powstawaniu odpad\u00f3w, powt\u00f3rne wykorzystanie i recykling. W dalszej kolejno\u015bci mo\u017cna odpady podda\u0107 odzyskowi energetycznemu. Odpady wysokoenergetyczne nienadaj\u0105ce si\u0119 do powt\u00f3rnego wykorzystania i do recyklingu mo\u017cna wykorzysta\u0107 jako paliwo w ciep\u0142owniach i elektrociep\u0142owniach do produkcji ciep\u0142a i energii. Dzi\u0119ki temu nast\u0105pi znaczne ograniczenie zu\u017cycie paliw kopalnianych, zahamowanie rosn\u0105cych koszt\u00f3w zagospodarowania odpad\u00f3w wysokoenergetycznych oraz zahamowanie podwy\u017cek op\u0142at za \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/marszow.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/28347-1619095451.jpg\")
<\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"